GIỚI THIỆU SÁCH: Như cây phong ba trên đảo Hoàng Sa của Lê Văn Chương

Tháng Tư 18, 2013 at 12:54 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

486508_581202018566128_866629144_n

GIỚI THIỆU SÁCH: Như cây phong ba trên đảo Hoàng Sa của Lê Văn Chương

 Cuốn sách dày 295 trang, chia làm bảy phần: Nắm cát Hoàng Sa, Phong ba trên đảo Hoàng Sa, Mưu sinh ở Hoàng Sa, Người hùng trên biển, Tết giữa Hoàng Sa, Đại đoàn kết hướng ra biển lớn và Tiến ra biển lớn.

Nhiều bài viết trong phần đầu của cuốn sách là những ghi chép kết hợp khảo cứu cho thấy Hoàng Sa sống động như một phần máu thịt đất nước qua các thư tịch cổ, các phong tục truyền thống và những lễ nghi tưởng nhớ tiền nhân mà ngư dân Lý Sơn, Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) ngày nay vẫn lưu giữ, tái hiện (như lễ khao lề thế lính, tục mở biển đầu năm, phục dựng chiếc thuyền, thờ bài vị của những đội hùng binh Hoàng Sa Bắc Hải năm xưa, tết thuyền, đầu năm cúng cụ Hoàng Sa…) Phần này cũng cho thấy Hoàng Sa sống động nhất là qua ký ức, tâm thức cộng đồng bám biển, hướng biển không chỉ như một sự ký thác mưu sinh mà còn là một cam kết thiêng liêng, là chữ hiếu với tiên tổ.

Câu chuyện ngư dân mưu sinh khổ cực, vật lộn với thiên tai, và đặc biệt là phải đối diện với những đội tàu hải giám hiện đại, tàu cá có vũ trang của Trung Quốc; những chuyện kể cảm động về ngư dân Việt Nam hy sinh sau các cơn bão, những cuộc thất lạc trôi nổi trên biển, bị Trung Quốc xua đuổi, bắt giữ, đòi chuộc tiền… được tác giả kể lại một cách sống động.

Phần lớn các bài viết trong cuốn sách đã mô tả nhiều chân dung hào hiệp, người hùng trên biển, từ ngư dân, dân quân biển đến bộ đội biên phòng. Chuyện thuyền trưởng Nguyễn Đức vượt 360 hải lý cứu bạn ngoài Hoàng Sa, 42 ngư dân xả thân cứu tàu bị nạn, thuyền trưởng Bùi Quang Mông cứu mười thủy thủ tàu Malaysia gặp nạn, những người đàn bà xứ biển ở đất liền nhưng luôn “giữ sóng” với chồng con lênh đênh trên biển, chuyện anh Nguyễn Tấn Hiếu chế ra một loại đèn địa phủ giúp ngư dân lặn biển hay thuyền trưởng Mai Phụng Lưu, kình ngư trẻ Trương Quang Thiên nối nghiệp cha… tất cả được thể hiện cảm động, ấm áp tình người qua những bài ký giàu chất liệu thực tế, đầy cảm xúc.

Tiếp cận, lắng nghe và chuyển tải tiếng nói của ngư dân đến với người đọc, bản thân điều đó đã cho thấy góc tiếp cận, thái độ phía sau trang viết của một nhà báo quân đội giữa lúc tình hình Biển Đông nói chung, Hoàng Sa – Trường Sa nói riêng đang đứng trước nhiều bất ổn ngấm ngầm gia tăng. Như cây phong ba trên đảo Hoàng Sa của Lê Văn Chương do NXB Trẻ xuất bản và ra mắt ngày 19.3.2013.

 

Nhà báo – đại uý Lê Văn Chương

“Không có con tàu hải giám nào đe dọa được ngư dân mình!”

 

SGTT.VN – Như cây phong ba trên đảo Hoàng Sa (NXB Trẻ, 2013) là cuốn ký sự của đại uý Lê Văn Chương, 40 tuổi, hiện công tác tại văn phòng thường trú Quảng Ngãi của báo Biên phòng, vừa được NXB Trẻ cho ra mắt tuần qua. Trong vài năm gần đây, với tư cách nhà báo, ông Chương đã có mặt trong hầu hết các điểm nóng thiên tai, nhân tai xảy ra dọc vùng biển Quảng Ngãi, Quảng Nam để kịp chuyển đến người đọc cả nước tiếng nói của ngư dân trước tình hình thời tiết lẫn an ninh chủ quyền biển đang phức tạp.

Tác giả Như cây phong ba… đã dành cho phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị những trao đổi thú vị bên lề cuốn sách mới của mình.

Viết về một vùng biển đảo quê hương mà chính người viết lại chưa từng đặt chân đến, buộc phải “thực tế gián tiếp” qua ký ức cộng đồng nhưng vẫn hướng tới tính trung thực và sống động, hẳn là việc rất khó?

Trước khi chuyển về báo Biên phòng (năm 2012) thì phần lớn thời gian quân ngũ của tôi là công tác trong lực lượng trinh sát biên phòng. Lính trinh sát muốn hoàn thành nhiệm vụ thì phải luôn dựa vào bà con ngư dân; cùng ăn cùng ở, cùng làm với họ; phải luôn thấu hiểu bà con, biết họ đang làm gì ngoài biển, chuyến đánh bắt thuận lợi, khó khăn như thế nào; phải lắng nghe tiếng ngư dân qua đài canh Icom để biết ngoài quần đảo Hoàng Sa thì nơi nào nhiều tôm cá, nhưng khi đánh bắt ở vùng đó sẽ gặp những rủi ro gì…

Để hiểu bà con thì đôi khi cũng phải cùng ra biển trên con tàu lênh đênh, hò dô kéo lưới giữa đêm khuya, thấm được sự nhọc nhằn của người dân chài. Và ngược lại, khi đi biển về, bà con ngư dân đều chia sẻ mọi điều mà tai nghe, mắt thấy cho anh em trinh sát biên phòng. Những năm tháng đó đã giúp cho mình nguồn tư liệu viết về ngư dân Hoàng Sa.

Một thời, việc viết về Hoàng Sa không đơn giản, nhất là với những người trong quân ngũ. Anh vượt qua trở lực đó như thế nào trong quá trình thu thập tư liệu cho cuốn sách?

Làm người lính thì phải chấp hành kỷ luật. Thời mới chỉ là cộng tác viên, chưa phải là phóng viên chính thức, khi viết tin, bài thì tôi luôn cân nhắc và đặt vị trí của mình đang là một cộng tác viên, tham gia cộng tác, đóng góp cho báo, không được phép gặp cơ quan này cơ quan khác để phỏng vấn, lấy ý kiến. Việc làm công khai, rõ ràng, cấp trên ghi nhận và điều động sang nhận công tác mới tại báo Biên phòng.

Còn việc thu thập tư liệu và viết về Hoàng Sa với tôi không gặp trở ngại gì cả. Mình thu thập để lưu giữ như một cuốn tư liệu bình thường, như câu chuyện đời của người lính với ngư dân Hoàng Sa. Ngày 21.6.2012, Quốc hội đã thông qua luật Biển Việt Nam, hiệu lực từ 1.1.2013. Ngay tại điều 1 của luật Biển đã khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Chủ trương Nhà nước và ý chí của toàn dân giờ được luật hoá. Mọi công dân đều phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật. Việc làm của tôi cũng là một cách góp phần đưa luật Biển đi vào thực thi.

Câu hỏi tế nhị: có bao giờ ông rơi vào thế buộc chọn lựa giữa một bên là tư cách một nhà báo độc lập tuân thủ sự trung thực khi phản ánh đời sống người dân, và một bên là chiếc áo đại uý đang khoác trên mình? Nếu phải chọn lựa…?

(Cười) Nhà báo khoác áo lính phải bản lĩnh, khi sắp nói mà đưa tay lên vai nhủ thầm “coi chừng rớt sao, bẻ gạch” thì không được. Tuy nhiên, nhà báo mà thấy đâu cũng xốc tới phang tơi bời thì cũng giống như anh thợ đụng.

Trong vai trò một đại uý quân đội, xin cho biết suy nghĩ, cảm xúc của ông trong những lần đi thực tế, lắng nghe ngư dân kể về chuyện bị tàu Trung Quốc xua đuổi, bắt tàu đòi tiền khi đánh bắt hải sản ngay trên chính biển đảo quê hương mình?

Sống cùng với ngư dân, mình là người con ở chính làng chài đó. Con cái mà nghe anh em, bà con bị Trung Quốc xua đuổi, vô cớ phạt tiền thì rất đau xót. Cuốn sách Như cây phong ba trên đảo Hoàng Sa chính là tiếng nói của ngư dân. Nhiều ngư dân nhắn nhủ rằng, dù khó khăn nhưng họ vẫn bám biển Hoàng Sa, bởi đó chính là quê hương, là mảnh đất máu thịt cha ông để lại.

Nghe nói, ngư dân ở Quảng Ngãi coi giới làm báo như người nhà. Rõ ràng, việc truyền thông về đời sống ngư dân, về Hoàng Sa đang cần được quan tâm. Và phải chăng, hơn ai hết, ngư dân đang rất cần các kênh ngôn luận để những khó khăn của họ được chia sẻ?

Ngư dân ở Quảng Ngãi có việc gì đều tìm cách liên lạc với anh em phóng viên báo chí. Thậm chí có những việc ngoài biển, bà con điện Icom vào đất liền nói với người thân nhờ tìm nhà báo để “báo cáo”. Bởi vì thời gian qua, báo chí đã giúp cho ngư dân kể lại câu chuyện của họ, chuyển tải tiếng nói của bà con đến với người dân cả nước. Những tâm tư, nguyện vọng của ngư dân đều được phản ảnh kịp thời đến các cơ quan chức năng để tháo gỡ, lên tiếng bảo vệ. Bên cạnh đó, báo chí còn giúp đỡ ngư dân về mặt vật chất, thông qua rất nhiều chương trình như Cùng ngư dân bám biển của báo Sài Gòn Tiếp Thị phối hợp với ngân hàng Đông Á giúp ngư dân vượt qua khó khăn khi bị thiên tai, bắt bớ trên biển; chương trình Tấm lưới nghĩa tình của báo Lao động, tiếp sức ngư dân bám biển của VTV, HTV, VOV…

Nhưng dường như ngư dân Việt Nam đang cần đến những hậu thuẫn, hỗ trợ cụ thể, song hành mạnh mẽ hơn nữa?

Tháng 3.2012, hai chiếc tàu Trần Hiền và Lê Vinh ở huyện đảo Lý Sơn bị Trung Quốc bắt giữ ở quần đảo Hoàng Sa. Vào thời điểm đó, ngày nào cũng có đoàn ở các tỉnh ra đảo Lý Sơn thăm hỏi và động viên người thân của các ngư dân. Tôi nhớ rất rõ, nhiều anh chị em cán bộ công nhân viên chức các công ty, xí nghiệp ra đảo đã chia sẻ lòng mình “chúng tôi trích mỗi người một ngày lương ủng hộ bà con ngư dân tỉnh Quảng Ngãi”. Điều đó cho thấy, một chiếc tàu bị bắt, cả nước lại bùng lên tình cảm hướng về mảnh đất chủ quyền Hoàng Sa. Sức mạnh đó như một bó đũa. Tình cảm của người dân cả nước đã giúp các ngư dân yên tâm bám biển Hoàng Sa. Không có con tàu hải giám, kiểm ngư nào có thể đe doạ được bà con ngư dân mình. Khi một chiếc đũa đang bị lôi ra thì lập tức có cả bó đũa liên kết. Tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc chính là “vũ khí” để bảo vệ ngư dân Hoàng Sa.

Điều gì đặc biệt ở tâm tính ngư dân Việt khiến anh muốn gắn bó và học hỏi nhất?

Người ta nói ngư dân thường ăn sóng nói gió. Đó là ông ngư dân đã đặt chân lên bờ. Còn từ lúc ngồi trên con tàu, nổ máy ra biển thì lập tức giọng nói của ngư dân khác hẳn. “Đồng đội ơi, mình hỏi tình hình ngoài đó thế nào; đồng đội cho mình xin vài đoạn dây cước…”, ngoài biển thì ngư dân ăn nói ngọt xớt vậy đó.

Bước chân lên cạn thì xưng hô là tôi, ông. Nhưng khi ra biển thì giống như ra mặt trận, các ngư dân xưng hô bằng đồng đội để sẵn sàng trợ giúp lẫn nhau. Nhiều tàu dứt lưới, chạy trọn cả ngày đêm, vượt qua sóng cao lút đầu đi cứu bạn là chuyện bình thường. Chương trình Người đương thời trên tivi nếu chọn về ngư dân thì cả năm cũng không xuể. Tuy nhiên, nhiều ngư dân không dám ngồi trên ghế nóng để nói chuyện. Ngư dân thuộc típ người làm giỏi, nói kém, ngại đám đông. Khi làm thì rất khá, nhưng kể chuyện và để truyền hình trực tiếp thì “mẻ đĩa, rớt sô” là bình thường.

Sẽ ra sao nếu một ngày vùng ngư trường Hoàng Sa vắng bóng những tấm lòng hào hiệp, những người hùng ngư dân can trường mà ông đề cập trong cuốn sách?

“Ở ngoài đó tàu bà con mình nhiều như thành phố”, đó là câu nói của một ngư dân trong đầu mùa biển vừa rồi. Tôi rất vui khi nghe điều đó. Bởi ngôi nhà, mảnh đất chúng ta ở, nếu lâu ngày không đến đó thì lập tức có người tuyên bố là nhà vô chủ rồi cứ ngang nhiên chiếm lấy. Quần đảo Hoàng Sa là ngư trường đánh bắt truyền thống của hơn 20.000 ngư dân tỉnh Quảng Ngãi và hàng trăm ngàn ngư dân cả nước. Nơi đây, các thế hệ cha ông đã hy sinh khi phụng mệnh triều đình ra cắm bia khẳng định chủ quyền. Hoàng Sa không thể vắng bóng những con tàu và ngư dân Việt Nam, không thể vắng bóng chủ nhân của nó.

Vậy, hình dung của ông về biểu tượng “cây phong ba trên đảo Hoàng Sa” thế nào?

Có nhiều ngư dân bị dính bão ở Hoàng Sa, tàu bè tan nát, người trôi vào đảo hoang. Khi lên đảo bà con ngư dân chứng kiến cả hòn đảo nằm rạp xuống, những cây phong ba bị đánh bật gốc, chỉ một mẫu rễ nhỏ cắm xuống cát. Trong chuyến biển sau, ngư dân rất ngạc nhiên khi thấy cây phong ba lại sừng sững, xanh tốt. Cây phong ba có sức sống mãnh liệt trong bão giông. Và ngư dân cũng giống như cây phong ba. Họ luôn đi về phía quần đảo Hoàng Sa, dù nhiều lần bị thiên tai, bị bắt bớ, xua đuổi. Có thể khẳng định, ngư dân Hoàng Sa có sức sống mãnh liệt.

Phong ba trên đảo Hoàng Sa cắm rễ dưới nền cát mặn. Còn cây phong ba ngư dân cắm rễ trên nền đất tình yêu Tổ quốc mình.

 

Thực hiện: Nguyễn Nguyên Thảo

 

Advertisements

Entry filed under: 2- GIỚI THIỆU TÁC PHẨM MỚI.

DANH SÁCH ỦNG HỘ NHÀ THƠ HUỲNH VÂN HÀ (HNP nhận) Chùm thơ về Biển – Đảo của Phan Bá Trình

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


LỜI GIỚI THIỆU

SẮC MÀU THỜI GIAN Chuyên trang Văn học - Nghệ thuật. Giới thiệu: về vùng đất và con người Quảng Ngãi, các tác phẩm văn học của các tác giả trong và ngoài tỉnh. Nơi gặp gỡ, giao lưu của bạn bè gần xa. Thân mời các bạn cộng tác. Thư từ, tác phẩm xin gởi về: Hồ Nghĩa Phương, Email: honghiaphuong@gmail.com

Bài viết mới

LƯỢNG TRUY CẬP

  • 350,163 Người

Categories


%d bloggers like this: