Posts filed under ‘MAI BÁ ẤN’

tran-anh-kiet-hoang-nguyen(1937 – 2016)

 HOÀNG NGUYÊN (TRẦN ANH KIỆT) – GÓP VỚI ĐẤT TRỜI MỘT CHÚT XANH

                                                                 – Tiến sĩ MAI BÁ ẤN

 

Anh như một thiên thần đang bỡ ngỡ

            Nương vào Em… bay đến cõi trăng sao (Cõi vĩnh hằng).

Hoàng Nguyên (Trần Anh Kiệt) vĩnh biệt chúng ta, đi vào “Cõi vĩnh hằng”  đầu giờ Mẹo ngày mồng 9 tháng 5, Bính Thân (13/6/2016). Hai câu thơ này trong bài thơ “Cõi vĩnh hằng” anh đề ngày 12/6. Như vậy, chỉ đúng chưa đầy một ngày trước khi anh rũ “xác phàm” làm “thiên thần” bay đến “cõi trăng sao” – nơi người vợ hiền anh đang đợi sẵn.

Sinh năm 1937 nơi quê nghèo Mộ Đức, anh theo cha tập kết ra Bắc, học hành rồi lại về Nam tham gia kháng chiến. Hòa bình, đoàn tụ lại trở về với quê thực hiện vai trò “kẻ sĩ” và vĩnh viễn ra đi trong thanh thản, nhẹ nhàng. Nghĩa là, cuộc đời Hoàng Nguyên (Trần Anh Kiệt) là chứng nhân đủ mọi phân tán, chia ly, đoàn tụ… của cả một thời kỳ lịch sử, và… trọn vẹn thủy chung với mảnh đất quê nghèo.

Nhưng thôi! Cái cuộc hành-trình-đời-người ấy, anh đã thể hiện trong bài “Thơ tự điếu mình” trước khi rời khỏi phàm trần (mà sẽ được in ở trang thơ này). Giờ đây, nhân tuần 49 ngày của anh, tôi chỉ muốn trở về với tâm nguyện của anh (mà cũng là cảm nhận của tôi về anh) để nói về một con-người-thơ-đích-thực: Hoàng Nguyên.

(more…)

Tháng Chín 13, 2016 at 8:26 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

“CHÚT NẮNG CHO HOA HỒNG” – CẢ MỘT TRỜI CỐ HƯƠNG VỜI VỢI…

12189054_509967359170212_2499469835378277623_n_zpsj64zivo6

“CHÚT NẮNG CHO HOA HỒNG” – CẢ MỘT TRỜI CỐ HƯƠNG VỜI VỢI…

(Đọc tập thơ Chút nắng cho hoa hồng của Nguyễn Ngọc Hưng, Nxb Văn học, 2015)

                        

             Với Nguyễn Ngọc Hưng, 33 năm (1983-2015) làm thơ với 15 thi phẩm ra đời là 33 năm anh nằm một chỗ vì bạo bệnh. Hưng chẳng đi đâu, chẳng đến được đâu nhưng lại đến được với thơ. Hoặc cũng có thể thơ tự tìm anh mà đến. Hay nói một cách chẳng thơ chút nào, là: Với Hưng, 33 năm qua, thơ đến từ trên giường bệnh chứ chẳng là đâu cả. Chẳng phải từ trên mây trời lãng đãng, chẳng phải từ bí mật âm ty, chẳng phải từ Nát bàn của Phật, cũng chẳng phải từ Thiên đường của Chúa… Tự lòng anh, chính nơi bản thể, chính trên giường bệnh, thơ nảy ra. Bão dông ba động thế gian với muôn nỗi khóc cười, thơ tìm anh mà đến. Vì lẽ đó, thơ Hưng gụi gần mà không đơn giản. Cũng vì lẽ đó mà thơ Hưng cũng chẳng mảy may cố làm dáng cách tân theo ba động cuộc đời. Hưng làm thơ tự nhiên như anh cần thở để sống, cần cố chống chọi với bạo bệnh hàng giờ để tồn tại phần xác, để mà thơ phần hồn. Anh đã từng tự dặn lòng: Ví dầu bại não liệt thân/ Này tôi, tĩnh lặng tâm thần vạn an/ Xanh cây vàng gỗ đen than/ Đỏ tươi trong lửa lửa tàn xám tro/ Sắc không không sắc diễn trò/ Mỉm cười xả hết phiền lo nhẹ lòng!(Tự dặn).

(more…)

Tháng Chín 5, 2016 at 3:14 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

TẾ HANH VÀ NHỮNG NGÀY NGHỈ HỌC

tế hanh                  (Sấn khấu Đêm thơ nhạc nhân kỷ niệm 95 năm ngày sinh nhà thơ Tế Hanh)
“Những ngày nghỉ học” là thi phẩm đầu tay của nhà thơ Tế Hanh được chính thức công bố trên văn đàn vào năm 1938 – năm nhà thơ vừa tròn 17 tuổi (Tế Hanh sinh năm 1921). 17 tuổi đối với tuổi học trò bây giờ quả thật là còn khá ngây ngô, vậy mà mới 17 tuổi đầu, vào “Những ngày nghỉ học”, chàng trai Quảng Ngãi hiền lành ấy đã buồn bã lang thang ra sân ga để gửi nỗi buồn thương, u ẩn của lòng mình theo những chuyến tàu đi rồi đến, hòa nỗi đau riêng mình vào nỗi đau chung của những số phận người, của cả dân tộc trong những tháng năm u tối, bế tắt, đọa đày dưới chế độ phong kiến thuộc địa trước 1945. Có thể nói rằng, thơ ca lãng mạn 1930-1945 có rất nhiều nỗi buồn cá nhân, cô đơn, tuyệt vọng, lánh đời… nhưng chàng học trò trẻ tuổi Tế Hanh lại thổ lộ nỗi buồn của lòng mình theo một cách khác. Càng đọc thi phẩm, tôi càng ngộ ra rằng: nỗi buồn trong “Những ngày nghỉ học” của Tế Hanh là một “nỗi buồn lớn” không đơn thuần là nỗi buồn riêng phổ biến trong thơ ca của một thế hệ thơ thời ấy….

(more…)

Tháng Sáu 21, 2016 at 7:16 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Mai Bá Ấn với QUÀ XUÂN NĂM CŨ

       3-1415786354_660x0  

Mai Bá Ấn với QUÀ XUÂN NĂM CŨ

Vượt qua quãng đường đầy nắng gió, từ xứ HUẾ trở lại Quảng Nam, về náu mình nơi vùng mát nắng Thuận An Quế Sơn, tôi nghe tiếng ve gọi hè trở nên êm đềm hơn, mùi thơm phở sắn Thuận An lại đằm thắm, chân chất hơn… Chìm vào giấc mộng yên bình.

Trong cơn mơ có mùi hương cỏ mật
Và sớm ra tôi đã gặp hoa hồng

                   (Thơ  CHỬ VĂN LONG)

Hoa hồng với màu vàng nhạt hiện diện trước mắt tôi: LỤC BÁT LÀM LIỀU của Mai Bá Ấn – NXB Đà Nẵng – năm 2001.

Quen thân với anh Nguyễn Đăng Vũ, Mai Bá Ân, Nguyễn Kim Huy, Lê Anh Dũng, Nguyễn Thanh Sơn… từ những năm còn là sinh viên Ngữ văn Đại học Quy Nhơn thời kỳ bao cấp nhiều thiếu hụt, long đong, tôi hiểu khá rõ tố chất tài hoa, lãng mạn trong con – người – thơ Mai Bá Ân: dù thiếu thốn, cực nhọc, Mai Bá Ân vẫn cứ làm thơ đều đặn, vẫn cứ oằn mình trong câu chữ, trang viết.

Mở đầu Lục bát làm liều là lời nhận xét của báo Tuổi Trẻ Chủ Nhật, ra ngày 20/09/1998 và suy nghĩ của nhà thơ Thanh Thảo “Tôi đọc lục bát của Mai Bá Ấn, thấy cái nhịp lục bát này đã đổi nhiều, nhưng hơi thơ lục bát thì vẫn đầy, vẫn mềm, nghĩa là vẫn còn cái hồn riêng câu lục bát”. Nhận xét tinh tế của Thanh Thảo giúp tôi mạnh dạn đi vào khai phá sự lặng lẽ, ẩn chìm trong thơ của giảng viên trường Cao đẳng tài chính – kế toán Quảng Ngãi.

Không thể ngẫu nhiên khi tác giả chọn vài nhan đề với động từ ru: Lời mẹ ru, Nhà thơ ru con, Thầy giáo ru con. Lẽ giản đơn, hát ru là thể thơ quen thuộc của văn học dân gian Việt Nam. Lời ru của chính tác giả dần dần đưa người đọc vào thế giới mộng mơ, êm dịu.

(more…)

Tháng Bảy 27, 2015 at 7:42 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Thế giới thơ lục bát biến thể của Bùi Giáng

MBA2

(Tiến sĩ Văn học Mai Bá Ấn: bìa trái)

Thế giới thơ lục bát biến thể của Bùi Giáng

                                     Tiến sĩ Mai Bá Ấn

     Có thể nói, Bùi Giáng là thi sĩ tinh quái nhất của nền thơ ca Việt Nam từ cổ chí kim. Còn đối với sự nghiệp sáng tác của Bùi Giáng thì thể thơ Lục bát luôn được ông coi là bảo bối thi ca nước nhà, mà ông là người vừa nâng niu, trân trọng, vừa khổ công nâng tầm để thổi hơi thở mới vào thể thơ cổ điển ngọt ngào này.       Quan hệ giữa Bùi Giáng và Lục bát, có thể được minh chứng qua nhận định rất tài hoa và sâu sắc của nhà thơ Du Tử Lê: “Không phải những tác giả mới, không ném mình vào lục bát. Trái lại. Rất nhiều. Nhưng những tác giả này, không thấy đó làm một thách đố tử, sinh. Đa phần, họ chỉ thấy lục bát như một dòng sông tĩnh tự êm ả, một dải lụa ẩn dụ mềm mại chuỗi hư tự, hư ảnh… rất hư không… mà thôi. Rất ít tác giả, thấy lục bát là ngọn núi sừng sững chẻ đôi trời đất, chẻ đôi nhật, nguyệt, chẻ đôi sáng tối… May mắn thay, sau Nguyễn Du, Bùi Giáng là người cố tâm ở lại với lục bát. Là người rất rõ ràng nhất: Lục bát có thể chẻ đôi trời đất, chẻ đôi sáng tối, chẻ đôi nhật nguyệt. Bùi Giáng điên vì cõi thơ của ông. Trùng trùng lục bát. Vỡ bờ lục bát. Lục bát của ông làm ra đến triệu bài. Và, hàng triệu câu thơ đó, kết thành một “đoạn trường” thi ca, có thể xem như là tác phẩm đáng được lưu truyền thứ hai, sau “Đoạn Trường Tân Thanh”. Đọc thơ Bùi Giáng như thấy được một cuộc lưu vong đang rầm rộ trở về trong tiết tấu sa mù đầy ngẫu hứng. Những câu thơ linh hoạt dị thường. Liều lĩnh. Vượt xa trong thời gian vô tận” (Vài ý nghĩ về Lục bát – ChinhVn.net).  Những cái hay, cái đẹp, cái tinh, cái quái trong Lục bát Bùi Giáng đã được nhiều người bàn đến. Nay, tôi xin được đề cập đến một mảng Lục bát không kém phần quan trọng trong thơ Trung Niên Thi Sĩ, đó là: Lục bát biến thể.        Công bình mà nói, trong thơ hiện đại, Lục bát không chỉ biến thể ở Bùi Giáng mà ở rất nhiều nhà thơ, đặc biệt là các nhà thơ trẻ đương đại làm Lục bát. Tuy nhiên, sự biến thể hoặc phá thể của họ chỉ là thi thoảng, mà sự thi thoảng đó cũng chỉ là những biến thể không quá xa với câu Lục bát truyền thống (ví dụ như cách ngắt dòng để thay đổi nhịp thơ hoặc mở rộng số chữ trong câu,…). Còn với Bùi Giáng, Lục bát biến thể được ông tuôn ra một cách tự nhiên giống như khi ông làm Lục bát nguyên thể, gắn liền với biến động bão giông trong lòng ông và có một tần suất lặp đi lặp lại rất cao. Cơ hồ như, ngay lúc ấy, chính lúc ấy, chỉ có cách biến thể ấy mới nói hết

(more…)

Tháng Bảy 4, 2015 at 4:37 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Thanh Thảo và Trường ca “Đám mây hình người thợ săn và con chó”

thanh thao

Thanh Thảo và Trường ca “Đám mây hình người thợ săn và con chó”

Tạp chí Thơ số 6-2014 vừa công bố Trường ca “Đám mây hình người thợ săn và con chó” – Trường ca thứ 11 của nhà thơ Thanh Thảo. Đây là Trường ca được Thanh Thảo lấy cảm hứng nhân chuyến thăm cao nguyên đá Đồng Văn (Công viên địa chất toàn cầu vừa được UNESCO công nhận năm 2010), ghé thăm Nghĩa Trang Vị Xuyên (2012). Từ Cao nguyên đá trở về, đang còn lâng lâng với cảm giác do những mẫu hóa thạch của các loài có niên đại 400 đến 600 triệu năm về trước mang lại, bồi hồi với cảm giác khi đứng trước 1.698 ngôi mộ đồng đội ở Vị Xuyên; tác giả lại đón nhận dồn dập nhiều thông tin nóng hổi… Nào là chuyến lưu lạc 7.000 km của chàng trai H’ Mông Vừ Già Pó, nào là chuyện học sinh, giáo viên bản Sam Lang vượt suối đến trường bằng cách chui vào túi ni lông; nào là Trung Quốc cắm giàn khoan Hải Dương 981 trên vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam… Tất cả đó đã được nhà thơ nối kết rồi bùng nổ thành một trường ca với 689 câu thơ và 2 đoạn tin được kết cấu như một bản giao hưởng hiện đại không phân chương mục, ngập tràn thi hứng. (more…)

Tháng Mười 7, 2014 at 6:48 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

NGUYỄN NGỌC HƯNG – BẠN VÀ THƠ

mai ba an
Tiến sĩ, nhà thơ Mai Bá Ấn
NGUYỄN NGỌC HƯNG – BẠN VÀ THƠ
(Lời đề dẫn Đêm thơ – nhạc – họa “Nguyễn Ngọc Hưng” và bạnhữu)

Cô đơn! Cô đơn! Ai đó nói rằng: Cô đơn là cội nguồn của sáng tạo thì Hưng cô đơn đúng theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng: 
Mẹ về thăm thẳm nguồn xa
Cha đi khuất núi… Con và bóng con
 

(Hóa vàng). 

Cô độc, bơ vơ lại phải “bất lực” nằm co ro một chỗ, Hưng cảm nỗi đau mình chân thật đến xót xa: 
Thương nỗi lá vàng rơi vội
Xót mầm chưa kịp nẩy xanh
Tật nguyền cô đơn bất lực
Con như cây thu trơ cành
 

(Thắp hương).

(more…)

Tháng Năm 14, 2014 at 7:08 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

HỒ THẾ HÀ – PHÍA SÔNG NGÂN VÔ THỨC

THUYEN TRANG

HỒ THẾ HÀ – PHÍA SÔNG NGÂN VÔ THỨC

TS. MAI BÁ ẤN

 

Khởi nguyên từ thơ, bản chất là một hồn thơ, nhưng Hồ Thế Hà tự vượt qua thơ để khẳng định tên tuổi trên văn đàn là một cây bút lý luận, phê bình. In nhiều sách tiểu luận – phê bình, nhưng PGS.TS Hồ Thế Hà vẫn đều đặn in thơ, vẫn chung thủy với thơ. Để đến tập thơ thứ tư “Thuyền trăng”, người đọc bắt gặp một hồn thơ Hồ Thế Hà với dáng nét rất riêng.

Nhà giáo, nhà nghiên cứu – phê bình Hồ Thế Hà đọng lại trong lòng bao thế hệ sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh với đôi kính cận nghiêm cẩn, mái đầu dần trắng theo thời gian cùng một tư duy khoa học khái quát và nhạy bén. Nhưng cái “thói” ưa phiêu bồng, xê dịch, ham chơi của một nhà thơ lại chính là điều mà những người thân quen, gần gũi với Hồ Thế Hà nhận ra nhanh nhất và dễ gần gũi nhất. Thậm chí, có nhiều người còn thắc mắc, Hồ Thế Hà ham chơi là thế, cuộc vui nào cũng có, cuộc nhậu đêm nào cũng say sau, về sau bạn bè… không hiểu ông làm việc lúc nào mà viết được nhiều công trình như thế! Ở đây, hình như, trong thẳm sâu cỗi nguồn, Hồ Thế Hà có một chút gì đó hao hao Bùi Giáng (học như chơi, làm việc như chơi, làm thơ cũng như một cuộc chơi). Từ những cuộc chơi phiêu lãng ấy, ta có một Hồ Thế Hà thơ. Thơ tự bản thể, tự vô thức. Và một khi thoát ra khỏi cái từ trường tư duy logic của một nhà khoa học tỉnh táo để đi về phía những cơn say, những mộng mị, chiêm bao, người đọc mới nhận ra ở Hồ Thế Hà những bài thơ hay thực sự. “Thuyền trăng” đã chở hồn thơ Hồ Thế Hà vượt thực-tại-ý-thức, neo lơ lửng phía sông-Ngân-vô-thức.

(more…)

Tháng Một 10, 2014 at 2:27 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

RUNG CẢM LÒNG HÒA THÀNH “KHÚC TRI ÂM”

bui H Tuong

                     Nt Bùi Huyền Tương                              

RUNG CẢM LÒNG HÒA THÀNH “KHÚC TRI ÂM”                                                                                    

Trong thời đại hội nhập để tiệm cận các trào lưu lý luận văn học thế giới, nhiều nhà nghiên cứu, phê bình văn học đã áp dụng nhiều các lý thuyết hiện đại để nghiên cứu, bình giải văn học Việt Nam. Và cũng đã có được một số thành tựu đáng ghi nhận. Nhưng nhìn chung, nền lý luận, phê bình văn học Việt Nam trong vài thập niên gần đây thường diễn ra hai xu hướng: Thứ nhất là dùng một hệ thống lý thuyết hiện đại thế giới để nghiên cứu, lý giải các vấn đề văn học Việt Nam; thứ hai là đọc và thẩm bình theo lối tri âm truyền thống. Cả hai xu hướng này, đều có thành công và chưa thành công. Xu hướng thứ nhất dễ khiến công trình rơi vào lý thuyết khô khan, rồi không ít trường hợp dẫn đến phẩm bình và đánh giá sai. Xu hướng thứ hai thì chỉ tri âm cảm tính mà không có nền tảng lý thuyết vững vàng thì lại dẫn đến lối “tán văn” theo chủ quan người viết, ít mang tính hệ thống. Thông thường một công trình nghiên cứu văn học có giá trị thường phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn cả hai xu hướng trên: Hiểu thấu đáo lý thuyết để hòa quyện lý thuyết với cảm nhận của người phê bình, để người phê bình thật sự trở thành một “đồng sáng tạo” với nhà văn.

(more…)

Tháng Mười Hai 30, 2013 at 10:25 sáng 1 Bình luận

NGUYỄN ĐĂNG TRÌNH – GIỌNG QUẢNG VÀ MỘT HỒN THƠ RỘNG MỞ

nguyendangtrinh3

NGUYỄN ĐĂNG TRÌNH – GIỌNG QUẢNG VÀ MỘT HỒN THƠ RỘNG MỞ

Tôi chưa gặp Nguyễn Đăng Trình bao giờ, chỉ bắt gặp anh trên những trang thơ. Mới đây, qua giới thiệu của Trần Thị Cổ Tích, tôi được trực tiếp tiếp xúc với Nguyễn Đăng Trình cũng chỉ qua… những bài thơ Cổ Tích gửi đến. Nghe đâu, anh là người Quảng Ngãi nhưng rời quê lang bạt tận phương Nam. Cái cuộc bể dâu trong trường đời, trường tình của anh được thể hiện bằng một phong cách thơ vừa cổ điển lại vừa rất trãi đời của một kẻ “hoang đàng”, ham dong ruổi. Và cho dù cuộc thế có phủ bao nhiêu lớp hồng trần, “con ngựa thơ” ấy vẫn thong dong đi cho dù có “vẹt gót bạc bờm” vẫn cứ “hí vang” những lời thơ đắc chí:

ngựa hoang ruổi vó đăng trình

bụi hồng lãng đãng nhẹ tênh gánh đời

còn dài nửa cuộc rong chơi

quan san nghìn dặm một trời cỏ thơm

ngày sau vẹt gót bạc bờm

ngoảnh về tàu cũ ngoác mồm hí vang… (Ngựa hoang).

Đúng là những câu Lục bát rất “già tay” với một tâm thế an nhiên và một hồn thơ rộng mở, sạch trong giữa dặm dài dong ruổi.

(more…)

Tháng Tám 1, 2013 at 7:26 sáng 3 comments

Bài đăng cũ hơn


LỜI GIỚI THIỆU

SẮC MÀU THỜI GIAN Chuyên trang Văn học - Nghệ thuật. Giới thiệu: về vùng đất và con người Quảng Ngãi, các tác phẩm văn học của các tác giả trong và ngoài tỉnh. Nơi gặp gỡ, giao lưu của bạn bè gần xa. Thân mời các bạn cộng tác. Thư từ, tác phẩm xin gởi về: Hồ Nghĩa Phương, Email: honghiaphuong@gmail.com

Bài viết mới

LƯỢNG TRUY CẬP

  • 409 634 Người

Chuyên mục