Trường ca “Chân đất” của Thanh Thảo

Tháng Hai 16, 2013 at 7:09 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

truong-ca-chan-dat-Custom

Thanh Thảo và “Trường ca chân đất”

VanVN.Net – “Trường ca chào đời là để nói về “cái lịch sử”. Trước, nó thiên về những hành động lịch sử. Giờ, nghiêng hẳn về những chấn động lịch sử. Một ăngten không nhạy với sóng âm lịch sử ngay giữa đời thường, khó mà trường ca. Một trái tim chỉ quen đập nhịp mòn trong lồng ngực hẹp, chớ có trường ca. Và trường ca cũng không thể nào cất lên ở một giọng nghèo dư chấn. Chấn động những ngày này đã dội vào cái tôi Thanh Thảo. Nó đòi anh phải cất lên bằng ngôn ngữ trường ca. Trước mỗi chấn động như thế, lại phải tìm cho niềm tin một điểm tựa. Điểm tựa muôn đời còn có thể là gì khác Nhân Dân, dù có lúc Người bị bỏ quên bên ngoài sử sách. Trường ca chân đất là cuộc hồi hướng về Nhân Dân trong cái thời đương đại này…” – Nhà phê bình Chu Văn Sơn viết về Trường ca chân đất – tác phẩm mới được trao Giải thưởng văn học của Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam năm 2012 (ngày 12/1/2013). Được sự đồng ý của nhà thơ Thanh Thảo, VanVN.Net trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc trọn vẹn tác phẩm này.

 

TRƯỜNG CA CHÂN ĐẤT

 

Kính dâng quê hương Quảng Ngãi của tôi

Kính dâng thầy má của con

 

 

CHÂN TRE

 

bước ngang dòng sông

pháo đài xanh

la đà rủ chim làm tổ

đêm nghiến răng ngày lam lũ

thở gai khóc lá than cành

viết lên cao xanh

ngọn bút trúc tâm ngơ ngác

không biết viết thì vót

nghêu ngao bình cũ hũ sành

thài lài rau mác nấu canh

bắt tép kho cà nuôi anh khôn lớn

thương mẹ kính cha

khổ nghèo tật bệnh

hóa trăm vị thuốc cứu người

 

– này bạn tre ngâm ơi

sao mắt rạng ngời

mùi hơi gắt

 

– thì Việt vương cũng nằm gai nếm cứt

như thân ta ủ kín trong bùn

 

– này chìa vôi nọ bách thanh

sao cứ nghe xạc xào là hót

 

– thì bác tre mới mặt trời nứt mắt

đã tỏa bóng về sau

 

– không thể sống mà đau

không thể chết mất gốc

 

 

gió nồm nam thay quạt

ngồi bụi tre đôi phút mát lòng

quăng quật cả nghìn năm

chịu trăm thứ đè đầu cưỡi cổ

chờ trăng lên hát giọng thổ

lý con gì vắt nửa khố dây

 

 

như bác Năm Trì đây

 

lên 7 bác cọc còi theo cha ra đồng đập đất cục

thoang thoảng mùi phân bò

mùi hương ấy trốn sâu trong tiềm thức

mấy mươi năm sau bật nút

thành thơ

 

bác Năm Trì lơ tơ mơ

bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

 

nhớ bác trán vồng như luống khoai

tay chai bánh tráng sượng

mắt băm băm lục tìm tám hướng

cuốc vung lên moi từng củ cui

 

mặt đanh rắn đất cục mùa phơi ải

 

bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

 

ghét bác ghê cái tính hay nói tục

chửi bậy

chẳng nhằm ai

như trẻ con ném đất cục

vô ý trúng

có khi đền thấy mẹ

có khi

phải kiểm điểm

 

dù đất cục quê mình

chỉ u đầu chứ không

sưng

 

bác Năm Trì tưng tưng tưng

bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

 

mùa tiếp mùa bác kéo nhá buông câu

xơi tái

dăm ba thằng se sẻ

có lúc buồn leo tít ngọn cau

hát giọng thổ

những bài ca quá lửa

như cá bống kho tiêu

khen khét mùi niêu đất

 

bác chúa ghét những bống bống bang bang

ăn cám trả vàng

 

bác Năm Trì tàng tàng tàng

bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

 

đêm láng lênh bác ngồi gãi háng

trăng hạ tuần

nhớ lung mung

hình như tổ tiên mình có cái chén mẻ

gửi đâu đó bên dưới đế tháp Chàm

những ngọn tháp chỉ còn trong ký ức

 

hình như tổ tiên mình trồng một bụi tre

trồng một lũy tre

trồng một rừng tre

bên dưới thành Châu Sa

bên dưới Trường Lũy

đâu đó

bên dưới những niềm hy vọng cũ

 

người ta lên voi xuống chó

lên ngai xuống bãi thài lài

còn bác

năm này qua năm khác

nhào nặn đất cục

 

bác Năm Trì ục ục ục

bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

 

bây giờ

bổ nhát cuốc đào lên

lại gặp những niềm hy vọng cũ

những giấc mơ quá lửa

những rễ tre hoá thạch tự bao đời

 

quê hương ơi làm sao tôi sống

thiếu Người

làm sao tôi thành một bóng cây

nho nhỏ

nếu trước nhà tôi, ngoài ngõ

không rậm rì rậm rịt một bóng tre?

 

 

CHÂN RUỘNG

 

những con đỉa bám vào ký ức

hút thời gian nhớ nhớ quên quên

tôi không biết giữa quên và nhớ

con đỉa dai chọn cửa nào

lên tám tuổi lần đầu tôi bước xuống

bùn

bàn chân nghe gốc rạ thở than

đám ruộng sâu nhìn dòng sông nhỏ

đón đứa trẻ lần đầu tập làm nông dân

cũng ở đây lần đầu tôi bị đỉa hút máu

những con đỉa tự ngàn xưa

hoảng sợ

những con đỉa đeo bám vào giấc mơ

nhờ nhợ

(bây giờ người Tàu sang xứ mình lùng mua đỉa

đắt bao nhiêu cũng cân

chắc họ mua về thả ruộng (Tàu)

cho đỉa bu sướng chân (Tàu hút máu)

 

người Tàu thật lạ

họ mua những thứ dân mình vứt bỏ

và bán cho mình những thứ cả thế giới vứt bỏ

 

làm sao tôi biết

chân ruộng sâu có gì ?

 

bác Năm Trì

bình thản xoa tí nước bọt vào chân

và bứt ra một con

đỉa

nói theo kiểu bây giờ

hết sức kiềm chế!

 

à à uôm uôm

ruộng sâu rồi tới ao chuôm

tôi lớn lên từ đó

 

bàn chân sục trong bùn

nghe ram ráp lá lúa xoa vào mặt

từ một cánh đồng anh đi đánh giặc

mùi bùn đâu chẳng giống nhau

 

cứ gì mùi thơm mới khiến nhớ lâu

khi bùn non nối đời anh với đất

khi bàn chân giẫm gai cào đá sắc

là để cho bùn ruộng nhuyễn hơn thôi

 

bùn ruộng là tôi

thuở mẹ cho con bú

bầu vú thoảng mùi gốc rạ

bùn ruộng là em

nay chân dài nhưng ngày bé thơ

đồ hàng em chơi con cua kéo cày

bùn ruộng là anh

giờ tiến sĩ mà đầu loé nhanh

hình con lia thia đá

 

hồi nhỏ anh không chơi đỉa

không nói dai

nhưng đố biết

ruộng sâu cho anh những gì

đỉa trâu cho trâu những gì

vu vơ cho thơ những gì

 

đất qua tôi những gương mặt khác nhau

những luống cày ngây dại

những năm ấy tôi nằm sát đất

chẳng lo nghĩ gì

những năm ấy cây chò rừng bốc cháy

lửa hồn nhiên sáng trong

trăng như sữa đổ tràn rẫy cũ

một mình tôi ngun ngút nhớ thương

những năm ấy tôi bơ vơ như đất

bị bỏ quên một góc

bìa rừng

 

tôi đứng dậy

chính nơi mình vấp ngã

đầu gối va đất cục

ngây dại lấm bùn

mùi bùn làm tôi ngây dại hơn

 

tôi hạnh phúc thơ mình lấm láp

thơ mình in gương mặt bác Năm Trì

nẻ chân chim mặt ruộng mùa cuốc ải

lầm lì

hái rau tập tàng

bắt con cua lùa con cá

về cho má

nấu canh chua

 

ô kìa con…

 

người già quê tôi

tuổi ngót trăm ngày tăm xị rượu

lưng còng song song mặt đất

dáng thảnh thơi như một chiếc tàu bay

bay chầm chậm qua mây mù u uất

chở thênh thênh một đời nặng nhọc

con cháu xa quê mấy chục năm về còn nhớ mặt

nhớ thằng cu bị đỉa bu cua kẹp khóc ra sao

người già quê tôi

bắt được con gì ăn con nấy

nấu canh đủ thứ lá

mọc hoang trên ruộng mình

mỗi khi họ làm thinh

mây trên trời tụ về đen kịt

 

nhớ linh tinh

đựng cho vừa vài folder máy tính

đếm lỉnh kỉnh

mỗi lá rau một bài thuốc

nhớ những đêm soi đuốc

giữa đồng

đếm mênh mông

màu ráng chiều thay đổi

mưa sa hay gió nổi

đêm nhìn sao

biết ngày mai sa mù

 

người già quê tôi

chỉ không biết

sân golf là thế nào

 

 

CHÂN MƯA

 

những cây cau đã trổ hoa

yêu thương xa lạ

nơi không khí biến ta thành lặng lẽ

dẫu muốn ồn ào biết ồn ào với ai

 

con đường mấy mươi năm mòn dần dưới chân người chân trâu chân mưa

đường lầy thụt dẫn về yên tĩnh

ta đã có những con chuồn chuồn con cá con cua

ta đã có nỗi cô đơn ngọt ngào trẻ nhỏ

 

và tôi đã có

chân mưa

 

có những ngày mưa rất buồn

mưa đi luôn

rồi mưa trở lại

những dấu chân mưa bờ tre phấp phỏng

bong bóng phập phồng

tôi ngồi nhìn mẹ tôi xay lúa

tôi không biết và tôi không nghĩ

đời mình như chiếc cối xay tre

có ngày quay trở lại

tôi chỉ nhớ bát ngô rang giã lớ

trộn chút đường đen

thơm cả chiều mẹ cho tôi ăn

mưa

đầm đìa tong tả

mướt xanh tàu lá chuối

mờ mặt sông

bác Năm Trì thả lờ kéo nhá

mẹ tôi mua một bát lòng tong

kho nghệ

ngôi nhà tranh chỉ có hai mẹ con

mưa thì thầm ngoài cửa

thằn lằn chắc lưỡi

mưa giống bác Năm Trì khoác áo tơi

chân người chân mưa va vấp nhau

tất tả

 

60 năm còn lại gì

vẫn tiếng chân mưa đi

ngoài cửa sổ

 

gần như một bức tường vô hình dựng lên

bao bọc tuổi thơ quê nhà mấy mươi năm xa cách

thỉnh thoảng ta về nhìn ngắm lại

phần đời đầu tiên con đường loang những vết bùn

 

suốt đời tôi cứ va phải những bức tường

trơ lỳ u mê

hung hãn

hoảng sợ

 

chỉ duy nhất một bức tường

dịu dàng

trong suốt

thương yêu

bao bọc

 

bức tường mưa

chìm tận đáy quê nhà

 

nơi mùi hoa cau thơm đậm hơn

lúa xanh hơn

dòng sông hiền hơn tất cả

hoàng hôn xuống như một người gánh rạ

gánh sắc vàng đang sẫm dần

 

trên chân ruộng con cò đứng một chân

cúi đầu ngẫm ngợi

 

những bức tường bê tông lầm lì

những bức tường sắt thô bạo

những con sư tử đá

những con đại bàng bằng xi-măng

sẽ thay hoàng-hôn-người-gánh-rạ của tôi chăng ?

 

 

lò dò

nướng chiếc càng cua

thơm thơm

như đứa trẻ vừa chạy qua

lâng lâng bát nước chè nhà

dồng dộc làm tổ còn tha sợi vàng

 

thằng Bờm có cái quạt mo

thì tôi có cả tuổi thơ của mình

 

bao giờ thoang thoảng hoa cau

mặc lòng cua máy cáy đào tự nhiên

 

đời như chiếc cối xay tre

quay quay quay mãi

lại về

tuổi thơ

 

60 năm còn lại gì

vẫn tiếng chân mưa đi

ngoài cửa sổ

 

 

CHÂN NÚI

 

nhớ cái đận tôi đi rừng lấy nứa

lội qua suối nghe róc rách trong mình

một dòng mát lạnh

lưng chừng dốc

bó nứa

tuột

khiến tôi sảng hồn

không kịp thở 

chỉ mong mau

hết dốc

chỉ mong thoát

bó nứa

chỉ mong chóng

xuống núi

 

khi tôi dưới chân núi

núi quá cao

khi tôi lưng chừng núi

núi quá dốc

khi tôi trên đỉnh núi

núi quá thường

 

một lối mòn

sương sương

 

ngày ấy

chỉ cần mau

tới suối

chỉ cần nhanh

tới cuối

chỉ cần vứt

bó nứa

chỉ cần thấy

nhà mình

 

rồi tôi âm thầm

leo một ngọn núi khác

trèo một con dốc khác

vác những bó nứa khác

mơ những giấc mơ khác

nhưng không mong

hết dốc

không mong thoát

cái gì

 

như người xuyên rừng nhãng bước chân đi

cứ chăm chăm phát cây mở lối

gánh nặng là chữ

muỗi vắt là chữ

mồ hôi là chữ

đói bụng là chữ

 

buồn vô ngôn

 

giấc mơ chữ

quanh quất

mê mải

trơn tuột

những hy vọng

lơ lửng

 

đỉnh núi là chân núi

và ngược lại

 

bây giờ ngồi một mình

nói một mình

trên vai không còn bó nứa

không còn gì nữa

không leo dốc

không khát nước

chân núi là đỉnh núi

không ngược lại

 

may ra còn

một giấc mơ

 

những giấc mơ đêm nào quanh quất

chợt sáng chợt tắt

vào những buổi trưa trời tích điện

người tích nhiệt

cây ba lá tìm một chiếc túi xách bị mất

không ai nói cho biết

phải làm gì

chân núi trước mặt mình

xa lăng lắc

tôi biết sự an ổn

dưới chân núi

ngôi nhà bé nhỏ

dưới chân núi

những bụi sim mua hoa tím

dưới chân núi

mẹ tôi nằm

dưới chân núi

đôi khi biết chỉ mà biết

nhớ là nhớ vậy thôi

 

tôi bắt đầu từ chân núi

nhưng chưa biết bao giờ kết thúc ? ở đâu ?

 

 

CHÂN CÒ                                                 

“Con cò mầy đứng một chân”                                                            

(có thể là ca dao)

 

thường thì cò đứng hai chân

nhưng dẫu đứng ba chân

kiếm cái ăn mỗi ngày mỗi khó

thôi thì

cò đứng một chân

tiết kiệm năng lượng

đầu vào ít

đầu ra  ít

 

lặn lội chi thêm tội

thêm tội thì lặn lội

sinh phải đứa con tật nguyền

nào biết da cam hay da quýt

đau đến nỗi chỉ một con mắt khóc

nước mắt dòng dòng thành một chân cò

người ta nói đó là chân ảo

nước mắt bây giờ là ảo

rất ít người thấy được

 

cõng mẹ đi chơi

mẹ nhẹ đến nỗi không biết còn hay mất

qua chỗ lội

thấy từng bầy quỉ ma

không đánh rơi mẹ dù mẹ rất nhẹ

không đánh mất mình dù mình chẳng còn gì để mất

 

à ơi

gặp con cò bên thác Bản Giốc

đứng một chân bán hàng Tàu

ngước nhìn dãy núi đá trước mặt

đỉnh núi giờ đã mất

cột mốc dời xuống tận chân núi

dãy núi giờ đã ảo

như nước mắt

 

chỉ còn hàng Tàu bò

nhơm nhếch

chỉ còn một chân cò

rũ riệt

 

bao giờ cò đứng hai chân

bay thẳng lên đỉnh núi mình

chớp trắng ?

bao giờ cò tự do lả la khắp phần đất phần núi mình

giờ mất trắng ?

 

bây giờ cò đứng mười chân

ruộng mình cứ mất

đất mình chẳng còn

đành một chân run run cánh đồng thoi thóp

co thắt từng ngày như miếng da lừa

 

những ngày mưa

thấp thoáng bóng cò ngoài ruộng

bụng lép

thóc lép

nỉ non cũng bằng thừa

 

thôi thì đứng thẳng dưới mưa

như một bông lúa vổng

thôi thì trắng muốt toàn thân

như ước vọng

 

mẹ cha để lại cho con

chỉ một màu trắng ấy

chân cò nâng lên trắng muốt lời nguyền

nước có đục lấy thân mình mà rửa

 

 

CHÂN THÁP

 

vài cái xoong móp méo

áo rách toạc

mấy trăm năm một điệu hành khốn khổ

phương nam cuốc bộ

                                     phương nam xe đò

phương nam đất hứa

                                     phương nam cùng đồ

 

mặt căng bình thản

 

những dòng sông mất tích

những đám mây trượt ngã

những hàng cây tắt nến trong đêm

tôi đi về nhà mình

thèm một ngọn lửa màu rơm

một ổ chó ấm hơi chờ đợi

và tôi gặp

 

một chàng trai sáu trăm năm trước

một cô gái sáu trăm năm trước

vật vã trên bãi sông Trà

gió mơn man da thịt

mùi bắp non mùi rong rêu mùi bùn mùi nước sông ngai ngái

đằm đằm trai gái hoang sơ

những cú xoay mình

những tiếng rên bất chợt

tôi nghe từ sáu trăm năm trước

một giai điệu quen

một bài hát không lời

sáu trăm năm hay sáu nghìn năm

mùi ân ái trong đêm vẫn thế

cái mùi quen quen như thể

nó làm nên

Quảng Ngãi

 

tôi kính dâng lên tổ tiên mình

chiếc bát mẻ nằm lặng bên chân Tháp

cái bát người con trai Việt

lăn lóc tìm cặp mông người con gái Chàm

như tìm nơi trú ngụ

 

lăn lóc tìm mênh mang

vó ngựa

 

lăn lóc tìm ấm êm

bếp lửa

 

lăn lóc tìm đức tin

chân Tháp hình cặp mông cô gái

 

phương nam hề, mệt lả!

phương nam hề, tái tê!

 

trong xách: ba chai mắm

trong túi: sót hai đồng

trong tay: nghề câu mực

trong đầu: hy vọng sắt

 

phương nam hề, cơ nghiệp!

phương nam hề, oan nghiệt!

 

mặt căng bình thản

 

tìm thì gặp

bãi sông Trà

lều lợp lá cào don xúc tép

vợ vợ chồng chồng

bống bống bang bang

cơm bạc cơm vàng

nước nước non non

cắm sào ở đâu quê hương ở đó

xin ba lạy cúi về làng xóm cũ

ngẩng đầu lên thấy Thạch Bích tà dương

thấy đất Cù Trâu thấy bờ xe nước

những ống trúm nhốt giùm ta ký ức

những con đò lơ lửng phía vầng mây

ăn tô don mùi nước sông đọng lại

 

dội từ thăm thẳm hang xưa ấy

một tiếng” ngà ơ” gọi ta về

ta như con dế thèm đám cỏ

gặm hết thời gian bỗng tái tê

 

sương treo anh ánh mờ nỗi nhớ

bầy trẻ hò reo phủ Cù Trâu

có con dế dũi đào cun cút

tìm chút tuổi thơ đến bạc đầu

 

nơi ấy vẫy vùng bao chú Cuội

đất sét nặn lên cả thánh thần

bụng rỗng tay không mà bắt giặc

nước lã vã nên hồ rượu tăm

 

Cao Chu thần ơi, sao Người chọn sông Trà

cho kiệt tác “ Trà giang thu nguyệt” ?

phải vì Người hoá thân lưu lạc

khói sóng hai trăm năm

hết Bùi Nhị Minh Trọng lái thuyền lại tới Bùi Huệ chở Người tuần du

trên xe chó kéo ?

hết miên man sông Trà lại lòng vòng đảo Bé

mỗi dốc cao xe chó kéo như lùi

khách bộ hành nước mắt tuôn rơi”(*)

 

vì sao quê hương tôi

lại khiến người dưng rơi nước mắt ?

 

tôi hỏi bác Năm Trì, bác rầu rầu nét mặt:

“ có lẽ quê mình buồn quá con ơi

nhưng khi quá vui người ta cũng khóc”

 

dường như Quảng Ngãi tôi thường quá

một cái gì

 

buông câu giữa muôn trùng đói rách

mong giật được một ngày sáng tươi

quê hương bỏ thì thương vương thì tội

em thèm làm việc lắm anh ơi!

 

trong đêm xe nảy xóc

mắt lặng nhìn về sau

đầu dúi lên phía trước

mười ngón tay khát khao

 

phương nam hề, đơn độc!

phương nam hề, xoáy lốc!

 

mặt căng bình thản

 

mỳ gõ thâu đêm Sài Gòn hoa lệ

trứng cút thâu đêm Sài Gòn mưa xé

bánh xèo thâu đêm liu riu ngọn lửa

xích lô thâu đêm từng vòng cô đơn

 

đất quê tôi hai lần thất lạc

người quê tôi hai lần lưu dân

 

vì sao muốn khóc ?

 

có một hạt cỏ may cư trú lênh đênh

ngày ấy xanh lá trúc

có một chiếc xe đò đi về mông mênh

đỏ đen phận người câu mực

 

phương nam

phương nam

dòng chảy mấy trăm năm

 

mặt căng bình thản

 

(*) câu thơ Cao Bá Quát trong bài “ Sa hành đoản ca”

 

 

Nhà thơ Thanh Thảo

CHÂN MÂY

 

“buồn trông chân mây xa vời”                                                                  

(lời một bài hát)

 

chiều chiều lại nhớ chiều chiều

ra ngõ mà trông

xắt bí nấu canh

chiều chiều én liệng truông mây

thở vắn than dài

nhớ người áo vải thương ai

khăn điều vắt vai

nhớ kẻ qua truông nhớ đầy quang gánh

nhớ sau đỉnh núi vầng dương mỏi mòn

nhớ mặt trăng tròn mọc cuối biển Đông

 

buồn trông chân mây xa vời

buồn trông chân mây không người

buồn trông không tôi nơi chân trời

buồn trông giấc mơ buồn trông ký ức

những đường biên ẩn dật

những thèm khát vô hình

 

có những đêm

chân mây bước dài bước ngắn

chân trời lẳng lặng

cứ như phía sau ai đó đang nhìn

một bức màn một cái tên

gọi những con chuồn chuồn bay thấp

 

tôi lớn lên còi cọc

xác xơ như cỏ sau trận bóng

đứng tủi thân một góc khán đài

 

bao giờ cỏ mọc sau mưa ?

 

buồn trông chân mây xa vời

buồn trông thơ bay không lời

buồn trông đổi thay

buồn trông không thay đổi

những rau ranh ốc rạ

chim cho ớt cay cây cho men lá

biển cho cá núi cho đá

nỗi niềm

 

núp sau vườn nhà một gã săn chim

rình chú chích bông rình em se sẻ

rình lão bà chim “bớ thằng chăn vịt

từng phát đạn lặng lẽ

 

chết chóc và sụp đổ

 

buồn trông chân mây xa vời

buồn trông ai như chim trời

bay không thoát tầm ngắm

bay không về tới biển

 

bớ thằng chăn vịt!

gọi tôi ư

chăn vịt chạy đồng

ngó mênh mông

chiều chiều trơ gốc rạ

gió như trẻ thơ nghịch tóc mình

nhớ như in từng con cua cái ốc

thài lài rau sam rau mác

mẹ ơi xắt bí sau nhà

khi con cúi đầu thì mẹ đã đi xa

một tiếng chim chiều sâu hút

 

buồn trông mẹ ta khuất bóng

buồn trông hoàng hôn tím sẫm

từng cánh mây giong buồm chầm chậm

về đâu

 

góc vườn cây khế trổ hoa

người đi đâu mãi biết là đi đâu

con ra ngõ trước con vào vườn sau

ngó cây vú sữa lâu lâu mẹ về

 

buồn trông chân mây xa vời

sang thu ngồi đan nắng hè

lùm tre ngủ trưa ve vừa ngơi tiếng

cái xa hiển hiện cái gần tan biến

buồn trông mình nắm tay mình

 

xin cho ai dù chỉ một lần

ngó xa xăm chân mây mờ mịt

không thấy gì mà như thấy hết

phía sau chân mây

 

buồn trông

buồn trông

 

 

CHÂN SÓNG                                                                                                   

“Cánh chim rơi rớt tả tơi                                             

Đại dương rộng lớn là nơi trú nhờ”                                                    

(thơ của một người đánh cá xa bờ)

 

 

lên tám tuổi lần đầu nhìn thấy biển

lần đầu đi biển

ói mật xanh mật vàng

biển mênh mang

tôi nhỏ bé

những thủy thủ tàu Ba Lan dồi tôi như quả bóng nhẹ

họ cười mà tôi khóc

 

chỉ thế thôi

 

nhiều năm sau tôi không nhìn thấy biển

dù có “vượt trên đỉnh cao Trường Sơn”

cũng không nhìn thấy biển

suốt thời ấy biển với chúng tôi là tận cùng

cuộc chiến

một là được trở về với biển

hai là không bao giờ

 

chỉ thế thôi

 

con nào biết mẹ bạc đầu vì biển

mỗi làn sóng như một dải khăn tang

con nào biết mẹ đau vì biển

đau vì thiếu biển

đau vì thừa biển

đau vì biển thiếu con mình

đau vì biển thừa hy sinh

 

những mộ gió những hình nhân phơ phất

những hải trình dài suốt mấy trăm năm

những Bãi Cát Vàng san hô mê hoặc

những phận người bó chiếu giữa mông mênh

 

chỉ thế thôi nhưng mẹ ơi còn biển

là còn những chuyến đi không hẹn ngày về

nhưng mẹ ơi còn con trai trong bụng

là mẹ đẻ hết ra cho chúng giong khơi

 

người quê tôi không quen lời bay bướm

giọng nói nặng dây buồm

con trai biết bơi từ trong bụng mẹ

biết lắc thúng từ khi chưa biết chu vi hình tròn

biết tính cá bằng khoang

ăn sóng và nói gió

lặn sâu mấy chục sải

ngậm vật vờ ống thở

bơi bên cạnh hải sâm

như một chiếc tàu ngầm

tỉ tê cùng đáy biển

như một người bạn thân

 

lặn biển Hoàng Sa liệt nửa người

giờ ngồi xe chó kéo

người bé trên đảo Bé

mỗi khi nhìn thấy biển mắt rực cháy

“biển ơi biển ơi biển ơi”

thế thôi

 

lặng im như đá mồ côi

họ dạy anh tình yêu

không lời

anh yêu biển mà đứng trên bờ

anh yêu nước mà không biết bơi

 

Mai Phụng Lưu

mỗi bận xuống thuyền lại trực chỉ Hoàng Sa

như có ai dẫn

nỗi nhớ là hải bàn

mãi quay về một hướng

mỗi lần bị bắt mỗi lần bị đánh

lại tay trắng trở về dành dụm ra khơi

không thể sống thiếu Hoàng Sa

không thể sống thiếu biển

 

anh yêu biển mà đứng trên bờ

anh yêu nước mà không biết bơi

làm sao anh hiểu ?

có những người lính đảo

trần lưng trước mưa đạn quân thù

“chỉ được xáp lá cà bằng lê”

nhưng với khoảng cách này là không thể

đành chỉ được chết vì đảo

đành cho lãng quên vùi mấy mươi năm

 

Gạc Ma Gạc Ma

hãy kể cho con cháu anh điều này:

có những người lính đảo

đã chết theo vòng tròn

tay họ giăng ra và siết chặt tay nhau

như một tràng hoa biển

 

không quỉ ma nào xé nổi

tràng hoa biển ấy

 

hãy kể cho con cháu anh

rằng từ Hoàng Sa từ Gạc Ma

những tràng hoa biển ấy

dạt trôi

về ôm chặt Mẹ

 

chân sóng

bắt đầu từ đó

 

 

CHÂN LŨY                                                     

“nhân dân gọi là trường lũy”                                                

(Lời một người dân Quảng Ngãi)

 

đá cõng đá cõng đá

mồ hôi cõng mồ hôi

tháng năm cõng tháng năm

người cõng người

xây nên

Trường Lũy

 

nhân dân không gọi nhau “man” này “man” nọ

nhân dân gọi nhau đồng bào

gọi nhau ca dao

ca-lêu ca-choi xà-ru

sáo trúc sáo tre tà-vố

gọi nhau sướng vui

gọi nhau đau khổ

nhân dân gọi nhau

trường lũy

 

nghe âm âm vách núi

vang vang lòng thung sâu

rối rít chợ đầu nguồn

mít non gởi xuống cá chuồn

gởi lên

 

mình í ới nghìn năm

nẫu nỉ non nghìn năm

bạn tỉ tê a-máp

ta đàn bầu đứt ruột 

nghìn năm

 

nhu nhú trái bắp non

rỉ rách dòng suối nhỏ

tôi ngất ngây men lá

nậu nguồn

tôi tự chưng cất mình

rượu đoác

tôi huýt sáo lăn lóc

hòn đá nhỏ

tôi nỉ non í ới

từng con chữ

 

khi buồn tôi cũng buồn buồn

khi vui tôi cũng bán buồn mua vui

thế thôi

 

đừng bắt tôi nói những điều tôi không nghĩ

cái gì ra cái nấy

cùng mọi người tôi vác đá xây lũy

cùng mọi người tôi vác tự do vác tình anh em qua lũy

cùng mọi người tôi ném những trái ngang khỏi lũy

 

chúng tôi không xây Vạn Lý Trường Thành

chúng tôi đếch là hảo hán

chúng tôi tươi vui

bình thản

 

dù chân lũy tới chân trời

xa lắc chơi vơi

chúng tôi đi

dè dặt

chúng tôi đi

từng bước

chẳng ai cho không dễ dàng

chẳng ai cầu xin nhẹ nhàng

cứ còng lưng vác

đừng than phận nghèo

 

đừng than phận khó ai ơi

còn đá mọc lũy còn chồi nảy cây

còn mình còn bạn còn đây

ba lý tang tình

là còn đổi thay

 

tôi tin chồi tin nụ

tôi tin miệng em cười

tôi dừng chân lũy tôi ngó chân trời

tôi gọi ai ơi

 

bình thản

tươi vui

 

đừng than đường khó

một viên đá còn góp nên thành

đừng căng thẳng

cứ hò lên cho ba lý nhẹ mình

 

rồi qua sông

rồi qua núi

rồi qua suối

rồi qua ta

chân mình qua chân lũy

tới chân trời

xa lắc

chơi vơi

 

ai ơi

còn trời còn nước còn non

còn cô bán rượu anh còn say sưa*

 

*ca dao Việt 

                                                           

Quảng Ngãi 25/8/2011

Advertisements

Entry filed under: THANH THẢO.

Vĩnh biệt nhà thơ Nguyễn Viết Lãm Chùm thơ Xuân của NGUYỄN NGỌC HƯNG

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


LỜI GIỚI THIỆU

SẮC MÀU THỜI GIAN Chuyên trang Văn học - Nghệ thuật. Giới thiệu: về vùng đất và con người Quảng Ngãi, các tác phẩm văn học của các tác giả trong và ngoài tỉnh. Nơi gặp gỡ, giao lưu của bạn bè gần xa. Thân mời các bạn cộng tác. Thư từ, tác phẩm xin gởi về: Hồ Nghĩa Phương, Email: honghiaphuong@gmail.com

Bài viết mới

LƯỢNG TRUY CẬP

  • 359,076 Người

Categories


%d bloggers like this: