TRANG THƠ H.MAN

Tháng Mười Hai 15, 2011 at 10:59 sáng Bạn nghĩ gì về bài viết này?

      H.MAN

     Tên thật: Phạm Văn Mận

      Quê: Điện Quang, Điện Bàn, Quảng Nam

       Hội viên Hội Nhà văn Tp Đà Nẵng

                                                         Trưởng Văn phòng đại diện

                                                          NXB Văn Học tại Đà Nẵng.

Chùm thơ H.Man:                 

 

MỘT NGÀY Ở TRỌ

(Hỏi người quy ẩn nơi đâu ?

Dạ thưa: trăng đã úa màu vì đêm… )

                                                       H.Man

1- Sáng

Đi theo sương sớm ra vườn

Hái dăm đóa cúc dành hương uống trà

Nhặt tiếng chim giữa ngàn hoa

Nhốt vào đáy chén

lời xa biệt nào

Thì thầm

lá gió trên cao

Vàng, xanh kia cũng hư hao dấu người

Trong ngần lục diệp non tươi

Vọng âm

tiếng khóc, câu cười xa xăm …

2- Trưa

 Tay ai nắn giọt cổ cầm

Mười lăm năm lắng trong âm vực nầy

Đàn trầm giữa vết son phai

Bóng thời gian cứ ngã dài qua song

Tay hoa nước mắt đổ dòng

Tiếng gà trưa lẫn vào trong tiếng buồn

Lòng kia như nước bỏ nguồn

Mà tôi

lã khúc tơ buông bến tình…

3- Chiều

 Hỏi mây qua ngõ nhà mình

Về đâu ?

để dáng, để hình phôi thai

Thềm rêu chiếc bóng in dài

Thầm nghe tiếng gọi tàn phai xuống đời

Đã vàng ươm một góc trời

Lá theo mùa rụng bời bời trong nhau

Chiều ơi ! ủ kín lòng đau

Tóc phai xanh , với một ngày dần qua …

4- Đêm

Treo trên cao một cánh tà

Vầng trăng – em – thuở thướt tha vai gầy…

Thiên đường đây

địa ngục đây

An nhiên

tôi gọi cõi nầy:

– quê hương.

Tháng 8 – 2011

 

        ĐƯA TIỄN

Đưa em về, là đưa mình đi

qua vũng thời gian mịt mù, khó nhọc

Có hạt sương nào rơi trên mái tóc

Vô tình – cho mắt long lanh…

Có chiếc lá khô chẳng nỡ xa cành

chao lượn mãi bên trời nghiệt ngã

Đưa em về, đường quen đến lạ

ai bảo trường tồn không nghĩ phôi pha ?

Cũng đành thôi – cay đắng, xót xa

phiền trách làm chi sông đời trong, đục

Khi nỗi đau ngang bằng hạnh phúc

Thì thôi – tha thiết chẳng nên gì…

Đưa em về là đưa mình đi

đến cõi trời xa chung cùng tiếc nuối

Ngày sẽ dài hơn giữa buồn, giữa tủi

Đã tròn một cuộc tiễn đưa…

Tháng 11-2011

HƯƠNG XUÂN

Em chưa về nên xuân kém xanh

Khổ thân tôi gọi gió trên cành

Vườn ai lốm đốm vàng, hoa cải

Buồn giấu vào tay giọt nắng hanh.

Phố che đầu, đường quen im hơi

Có chân ai bước vội qua đời

Có vết son hồng như lát cắt

Rạch giữa đìu hiu một góc trời.

Em chưa về nên xuân phân vân

Đèn hoa giấy đỏ xếp bao lần

Câu thơ ngượng nghịu trang tình vụng

Nỗi nhớ dồn lên mỗi bước chân…

Tôi vẫn chờ xuân mới ở đây

Vì nhau

Nguyên Đán giữa hao gầy

Có nụ hoa nào đang ứa trổ

Giữa một mùa thơm hương tóc bay.

 

TÁC PHẨM VÀ DƯ LUẬN:

 

Phi Khanh

 

H. Man – Những mùa trai trẻ ký thác mùa thơ

 

Nói đến thơ H.Man, người ta nghĩ ngay đến một chàng thi sĩ cũng không còn đủ trẻ để gọi là anh mà cũng không đủ già để gọi là … chú thơ! Đơn giản, người nghệ sĩ suốt quãng đời rong chơi, một chút phá phách và một chút tư lự, nhìn núi đồi, nhìn đồng quê, nhìn ngút ngàn tuổi hoa râm và cánh rừng trai trẻ đang mỗi lúc một xa dần cuối chân mây mà hốt nhiên bật thành lời, có thể âm vang đồng dao, có thể du dương, trữ tình Đường thi, có thể vài câu lục bát rất nhà quê, đượm hồn rơm khói rạ…

Chẳng phải vương đầy sân nắng

Mà thương lấy áo ai phơi

Chẳng phải đường quen bóng đổ

Mà em bước chậm qua đời

Xưa ta giấu tình trong lá

Lá bay nát dưới chân người

Từ bữa sân đời quạnh vắng

Đã nghe nhàu nhạt môi cười

Ai gánh mùa thu qua phố…

(Trích: Thì thầm hoa cúc – Mưa mùa bất chợt)

Dường như trong sinh quyển thơ hiện đại, cái bóng hồng vô căn vô cớ luôn là một dấu vết, vết thương băng ngang sinh mệnh thi sĩ. Và không nằm ngoài chiều kích này, thơ H.Man, có thể nói là dung lượng bóng hồng chiếm tỉ lệ khá lớn. Có thể thống kê một cách sơ bộ (rất chủ quan) như thế này: Thơ H.Man gồm các thành phần sau: 50% bóng hồng; 30% quê hương, đất nước; 10% cha mẹ; 5% bạn bè; 5% rong ruổi.

Cái tỉ lệ khá lớn 50% của nữ nhi chiếm lĩnh thơ anh cũng cho ra mấy nhóm nhỏ của nó: 20% si tình không căn cớ; 20% yêu mà chẳng được yêu; 30% yêu những kỷ niệm xa xôi, ký ức; 10% yêu những bóng hồng lướt qua đời cái vèo, chẳng để dấu vết nào; 20% yêu những người đẹp lượn lờ quanh cuộc đời, cho chi nhận nấy, không cho cũng cứ… làm thơ!

Gái làng

khâu lại khăn san

sút chỉ từ mùa đông trước

Lá vườn

còn ngân ngấn nước

Chúm chím nụ hoa đương thì

Lúa đồng

mơn xanh với gió

Đã xanh hơi hám lực điền

Ngõ quê cành tre khỏng khảnh

Rập rình nhịp khua trống chiêng

Đuôi mắt con gái lúng liếng

Môi tham

con trai gọi tình

Đất trời ngà ngà men rượu

Thầm thì bên cửa:

Mùa xuân!

(Tháng Chạp – Mưa mùa bất chợt)

Khi anh đang cầm bút viết những câu thơ đượm mùi khói rạ, đượm hương gái quê này thì thế giới thơ Việt đang lồng lộng một trào lưu thơ mới có tên Hậu Hiện Đại – một trào lưu lấy tinh thần phản tư, tư duy triết học phân mảnh, ý hướng phản biện cá nhân và tôn trọng mọi giá trị hiện tồn trong cấu trúc ngược chiều thông qua đào sâu phản biện… làm kim chỉ nam. Một phong trào vừa được hình thành, chưa ổn định, xuất hiện khá nhiều dấu hiệu nhưng chưa cho thấy một hiện tượng rõ nét trong thi ca. Trong hoàn cảnh tranh tối tranh sáng của chủ nghĩa Hậu Hiện Đại, đương nhiên, khuyết điểm của nó không ít bởi những lối viết vừa giễu nhại vừa triết lý sống sượng. Nhưng đồng thời, trào lưu này cũng cho ra đời nhiều nhà thơ, nhiều cây bút định hình ngay tức khắc bằng lối viết mới lạ, cách đặt vấn đề về thế giới hết sức sinh động cũng như hệ thẩm mỹ tương đối tươi nhuận của họ… Sỡ dĩ tôi lại lấn sang vấn đề Hậu Hiện Đại vì giữa thơ H.Man và Hậu Hiện Đại có mối tương qua khá kỳ cục.

Không ít những cây bút Quảng Nam cùng thời với anh hoặc xuất hiện sau anh một thời gian ngắn đã “hoàn toàn” bước sang chủ nghĩa Hậu Hiện Đại, đổi hơi thơ, giọng thơ, bứt phá… Nhưng trên thực tế, họ vẫn chưa thoát được cái cũ, một kiểu “bình mới rượu cũ” xuất hiện nhan nhản trong thơ. Và ốt dột hơn nữa là những tuyên xưng nhân danh chủ nghĩa Hậu Hiện Đại, nhân danh cái mới rất ư sống sượng mà họ đã vấp phải.

H.Man đã chọn một tư thế riêng trong sáng tạo, anh hoàn toàn không dính dự gì đến trào lưu Hậu Hiện Đại trong phong cách sáng tác, theo dõi suốt quá trình sáng tác của anh thông qua các ấn bản tác phẩm và những bài rời đăng trên các báo, các tạp chí, có thể nói rằng anh đứng trụ như bàn thạch trong hệ thẩm mỹ Hiện Đại, không có dấu vết Hậu Hiện Đại trong thơ H.Man. Đây cũng là điểm khá đặc biệt trong sáng tác của H.Man.

Ai xui ta với bậu héo hon lòng

ai xui nên câu hát buồn mênh mang

mà da diết hàng cau cao trước ngõ

tình như mo thương bẹ quắt queo…

Ai xui ta về

cho lỡ một mùa trăng

ngày mưa tới để buồn lên sông nước

Mỏi nhịp chèo khua

Ngày xuôi tháng ngược

Vá mộng sông hồ

buồn ơi! lênh đênh

Đã bao lần cố dặn lòng quên

điệu hát ru cứ xoắn vào da thịt

Thương ai bến sông bờ lỡ

(Thương em từ thủa mẹ về với cha)

Ai xui ta về

cho bậu gặp ta

Thương vạt áo lấm lem ngày đồng sâu ngập úng

Không tơ mối

chiều đất quê vàng ủng

Cứ ngùi ngùi câu hát nhớ thương ai…

(Tình ta với bậu – Mưa mùa bất chợt)

Những khúc lý lơi, hơi thở đồng dao, làn hương mùa màng và cảm thức tro tàn trên từng bước chân ngùi ngùi trở về cát bụi của người nghệ sĩ đã đi vào thơ một cách nhẹ nhàng, không gân guốc. Nhưng lại hàm chứa một nội thể bất an của một loại tâm hồn chẳng bao giờ được bình yên trước ba đào chữ nghĩa, ba đào thân phận và trắc ẩn tình người, tình đất.

Thử đặt ngược vấn đề bằng một câu hỏi: Liệu thái độ không dính dự gì đến Hậu Hiện Đại có phải là một tâm thế khác của Hậu Hiện Đại?

Khó, có thể nói rằng rất khó để trả lời trọn vẹn câu hỏi này. Nhưng trong chủ trương của trào lưu Hậu Hiện Đại, ngoài ý nghĩa giải trừ trung tâm, giải trừ đại tự sự, phản tư và phân mảnh… Còn có cả chủ trương chứng minh ngược. Nghĩa là, một người nghệ sĩ sáng tác, anh có thể chọn bất cứ phương tiện sáng tác nào (ở đây được hiểu là thủ pháp) để tạo tác tác phẩm. Vấn đề chính yếu là anh tạo ra một hiệu ứng phân mảnh nào đó để độc giả nhận chân được giá trị hiện tại của tác phẩm và tạo ra mối liên hệ của tác phẩm với nhịp sống đương đại.

Xét về cách đặt vấn đề, cách yêu (thông qua thơ), cách sống (của thơ) và cách bố trí chuỗi tác phẩm của H.Man, có thể nói rằng anh là một “nhà Hậu Hiện Đại thực hành”. Một nhà Hậu Hiện đại đang dùng phương pháp rất cũ để chứng minh cho một tâm thế yêu đương, sống và sáng tạo hoàn toàn mới thông qua con đường thi ca.

Xin mở ngoặc: Tôi sẽ chứng minh điều này trong bài viết sắp tới: Trào lưu Hậu Hiện Đại ở Quảng Nam và những thành tựu.

Qua sông

có ai giấu trong sóng những tiếng thở dài

có ai giấu trong nắng một chút tàn phai

mà nghe lòng mình thổn thức

Gió

Hay tiếng buồn vọng âm?

Qua sông

khóm lục bình nổi trôi

thương em tình yêu chợt tím

Long đong

Này!

một đời tôi

Bãi cát vàng tâm sự ngổn ngang

làm quạnh vắng đôi bờ lau lách

Em về mắt buồn khơi mạch

Lặng thầm

liều liệu phấn son

Qua sông

tiếng ai hát từ xa xăm

rỡ ràng câu nhân nghĩa

(… người xa người tội lắm người ơi…)

Qua sông

chẳng là chim sáo

Mà sao đau xót phận đời…?

(Chuyện một người qua sông – Mưa mùa bất chợt)

Có thể nói, thơ, trong một ý nghĩa nào đó, vấn đề trào lưu, thủ pháp, phương pháp lập ngôn, tư tưởng, triết thuyết, nội hàm… là rất quan trọng nhưng cũng không là gì cả. Vì xét cho cùng, thơ là hơi thở được cất lên từ linh hồn của thi sĩ. Trong đó, tất cả mọi phức cảm về sự sống cũng như cái chết được chưng cất trên chữ nghĩa. Chính những  phức cảm lẩn bóng trong chữ nghĩa tự thân nó tạo nên một lực hút và tạo riêng cho nó một hệ quy chiếu mà ở đó độc giả và nhà phê bình có thể men theo dấu vết của nó để một lần nữa tái sinh nó bằng mô hình phân tích của mình.

Dù sao chăng nữa thì những tiếng nói trong thơ H.Man là những tiếng lòng, những tiếng lòng bật lên như một cơn “mưa mùa bất chợt”, đến rồi đi, đi rồi đến, trong cái thể điệu chập chùng thi ca và ngập ngừng đời sống riêng chung của thân phận làm người./.

Advertisements

Entry filed under: H.MAN.

PHẠM VĂN HOANH VÀ GIẬU MỒNG TƠI Bài hát: Quảng Ngãi nhớ thương của Nguyễn Tuấn – ca sĩ Lưu Phương

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


LỜI GIỚI THIỆU

SẮC MÀU THỜI GIAN Chuyên trang Văn học - Nghệ thuật. Giới thiệu: về vùng đất và con người Quảng Ngãi, các tác phẩm văn học của các tác giả trong và ngoài tỉnh. Nơi gặp gỡ, giao lưu của bạn bè gần xa. Thân mời các bạn cộng tác. Thư từ, tác phẩm xin gởi về: Hồ Nghĩa Phương, Email: honghiaphuong@gmail.com

Bài viết mới

LƯỢNG TRUY CẬP

  • 358,472 Người

Categories


%d bloggers like this: